Home 1 2 3 4 5
winkelstories * * * * * auteur & copyright: els van wageningen email elsvanwageningen@planet.nl * * * * * webdesign: wynneconsult email wijnne_hj@planet.nl
hoofdartikel (2)

Het eerste luxe modepaleis in de Kalverstraat

Tot nu toe waren er in de Kalverstraat veel kleine detailzaken, maar grote machtige ondernemingen zoals je die in andere grote Europese steden zag, die alle branches onder één dak hadden, die waren er nog niet. De economische omstandigheden waren in Amsterdam aan het eind van de 19de eeuw dermate gunstig, dat de bouw van een luxe modepaleis tot de mogelijkheden behoorde. Het idee was nieuw en er waren genoeg potentiëele klanten met geld. De organisatie van dergelijke grote warenhuizen, was in het buitenland allang tot op onderdelen bekend en van die ervaring maakten de Cohen’s gretig gebruik.

In 1907 gaven zij architect Albert Jacot opdracht tot het ontwerpen van zo'n luxueus modepaleis, ter vervanging van de door hen in de loop der jaren aangekochte pandjes. De architecten A. Jacot en W. Oldewelt, die tot 1903 samenwerkten, hadden in 1899 al van zich doen spreken met hun ontwerp voor het herenmode - magazijn van Nieuw Engeland op de hoek van het Koningsplein en de Singel. Joseph en Rosa Cohen kozen niet voor een eigentijds bouwwerk, maar voor een monumentaal pand dat vóór alles de toekomstige clientèle moest imponeren. Het zou het eerste grote modepaleis worden in de Kalverstraat.

Het voormalige Kistenmakerspand Kalverstraat 183 bleef gehandhaafd. Het werd met de nieuwbouw verbonden door een middenstuk waarin een glas-in-lood lichtkoepel, drie gaanderijen, twee brede trappen en twee liften werden opgenomen. Dit sloot aan op de in Oberkirchner zandsteen opgetrokken nieuwbouw aan de Rokin – zijde in een precieus traditionalistische stijl. Kalverstraat 183 had drie verdiepingen, het pand aan het Rokin kreeg er vijf, waarvan de twee bovenste bestemd waren voor kantoren en ateliers.

Klik voor vergroting

Het winkelpand aan het Rokin in precieus traditionalistische stijl, opgetrokken in Oberkirchner zandsteen. Ansichtkaart 1912

Klik voor vergroting

Bouwtekening Maison de Bonneterie Rokinzijde van de architecten A. Jacot en W. Oldewelt. De offervazen op het dak zijn inmiddels verwijderd. 1908

Heropening van het grandioos verbouwde Maison De Bonneterie

Op 15 maart 1909 werd het grandioos verbouwde Maison de Bonneterie feestelijk heropend. De twintig etalages toonden de nieuwste Parijse couture. Honderdvijftig verkoopsters, liftboys in uniform en portiers in livrei stonden klaar om de cliëntèle in deze schitterende omgeving te ontvangen en op haar wenken te bedienen. Het interieur van de winkel was in Louis XVI – stijl, net zoals dat in het Grands Magasins du Louvre in Parijs het geval was. Ontelbare spiegels weerkaatsten het beeld van de fraai uitgestalde kostbare artikelen en de kristallen luchters zorgden voor een feestelijke verlichting. Langs de gaanderijen en rond de etalages flonkerden 300 kristallen lampjes. De stroom voor al die lampjes, met een gezamenlijke lichtsterkte van 24.000 kaarsen, werd opgewekt door een eigen stoommachine van 28 pk. Dat was een grote luxe in die tijd, de meeste Amsterdammers moesten het thuis nog tot omstreeks 1918 doen met gaslicht. Weliswaar kreeg de familie van Hirsch pas in 1912 haar felbegeerde modemagazijn, ook ontworpen door Jacot, het zou door haar kolossale afmetingen dat van Maison de Bonneterie verre overtreffen.

Voor elk moment van de dag een passend kledingstuk

Op de parterre waren kleine afdelingen samengebracht. We citeren een folder uit 1913: ‘Gegarneerde Dames- en Kinderhoeden, Chapellerie-Hoeden, Réticules, Boa’s, Vesten en Kragen, Jupons, Tricotages, Kousen, Handschoenen en Zakdoeken en Engelsche Jongensconfectie. Op de eerste etage: Tailor Made Costumes, Mantels, Bontmantels en Mantelcostumes, Blouses, Overhemden en Costume rokken. Op de tweede etage: Japonnen, Avondtoiletten, Peignoirs, Jonge Dames - en Meisjesconfectie.’

Klik voor vergroting

Interieuropname kort na de opening van het nieuwe pand Kalverstraat-Rokin. De lift was voorzien van geslepen spiegelglas en van fluwelen zitbankjes, geleverd door de firma Stigler uit Milaan. 1909

‘Ten toon gestelde’ kleding

Behalve in de etalages, werd in de winkel de kleding niet geëtaleerd, maar letterlijk ‘ten toon gesteld’, onaanraakbaar in gigantische glazen vitrines. Verder was er nauwelijks een kledingstuk te zien. Alles hing in kasten en de dames konden in een van de 32 passalons plaatsnemen, waarna de verkoopster enkele kledingstukken in de maat en naar de vermoedelijke smaak van mevrouw op een rek naar binnen bracht. Luxueuze modehuizen als deze werden geconfronteerd met tot dan toe ongekend hoge exploitatiekosten. Men zorgde er voor bij de dames steeds weer nieuwe behoeften te creëren. Voor het eerst kon je voor elk moment van de dag een passend kledingstuk kopen zoals ochtend-, visite-, diner-, souper-, en avondjaponnen, sport-, reis-, automobiel-, dag-en avondmantels. Helemaal nieuw was het dat je in dezelfde winkel de bijpassende accessoires kon uitzoeken.

Voor kinderen richtte De Bonneterie zich vooral op de Engelse mode met de Norfolk – pakjes en de legendarisch geworden matrozenpakjes van blauwe Cheviot of witte James, zoals die ook door de kinderen van het Engelse koningshuis werden gedragen. Uit een reclamefolder, 1913

‘Alles bij elkaar is een geheel verkregen, dat door pracht van uitstalling en weelde van inrichting het magazijn tot een van de schitterendste van de Kalverstraat en van de heele stad maakt. De menschen stonden er gisteren bij hoopen voor en die ’t inwendig bezochten, gaven niet minder hun oogen den kost.’ Nieuws van de Dag 25 maart 1909

Klik voor vergroting

Bestelauto op het Rokin. De eerste bestelauto van de firma rond 1913. De felglanzende roodgelakte ‘uitbrengwagen’ met het zwarte paard ervoor had afgedaan.

sluiten

sluiten

sluiten

sluiten

Interieuropname kort na de opening van het nieuwe pand Kalverstraat-Rokin. De lift was voorzien van geslepen spiegelglas en van fluwelen zitbankjes, geleverd door de firma Stigler uit Milaan. 1909

sluiten

sluiten

sluiten

Voor kinderen richtte De Bonneterie zich vooral op de Engelse mode met de Norfolk – pakjes en de legendarisch geworden matrozenpakjes van blauwe Cheviot of witte James, zoals die ook door de kinderen van het Engelse koningshuis werden gedragen. Uit een reclamefolder, 1913